Met de Work Ability Index (WAI) maakt een werknemer op vrijwillige basis een inschatting over zijn werkvermogen: de balans tussen zijn mogelijkheden en de eisen die het werk aan hem stelt. De WAI bestaat uit een aantal eenvoudig in te vullen vragen op zeven gebieden. De mogelijke uitkomst is uitstekend, goed, matig of slecht. De vragenlijst wordt afgenomen door een externe organisatie. De resultaten worden meestal op twee manieren teruggekoppeld: met de groepsrapportage, waarmee de organisatie aan de slag kan, of, bij individuele medewerkers die slecht of matig scoren, met een aanvullend gesprek (vrijwillig).

Het ministerie van Sociale Zaken ziet de Work Ability Index als hulpmiddel om werknemers vitaal te houden en hoopt op een lagere WIA-instroom. Voor werkgevers is de vitaliteit van werknemers een actueel thema gezien de vergrijzing en ontgroening van de arbeidsmarkt en de discussie over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. Voor werk¬nemers is het inzicht in eigen vitaliteit van belang om stappen te kunnen nemen het werkvermogen te behouden of te verbeteren.

De WAI heeft een voorspellende waarde heeft op vier gebieden: productieverlies, ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en vroegpensioen. Een kanttekening is dat met name de fysieke belasting wordt gemeten en dat de mentale belasting minder aan bod komt. Het is bovendien een middel om te signaleren, het lost niets op.

Aandachtspunten or

• Wat is de visie van de organisatie op inzetbaarheid van medewerkers?
• Welk doel wordt nagestreefd met de WAI? Is dit realistisch?
• Wie neemt de vragenlijst af? Er zijn momenteel 20 organisaties met een licentie.
• Wat is er geregeld rond anonimiteit?
• Is er een adequate klachtenregeling?
• Is er budget beschikbaar om vervolgacties te nemen?
• Zorg voor een veilig klimaat en draagvlak in de organisatie, met een goed communicatieplan.
• Wat als medewerkers matig of slecht scoren? Als zij een uitnodiging krijgen: hoe wordt de privacy gewaarborgd? Wat als werknemers niet ingaan op deze uitnodiging?
• Hoe gaan leidinggevenden om met de WAI in individuele jaargesprekken/POP-besprekingen? (past niet in beoordelingsgesprek)
• Hoe groot zijn de groepen op basis waarvan groepsrapportages worden opgesteld
• Problemen en mogelijke oplossingen op groepsniveau kunnen worden opgenomen in het plan van aanpak (instemmingsplichtig).

• gezondheidsprogramma's, werkgebonden belasting én training van het management.
• Hoe ontwikkelt de organisatie zich op het punt van duurzame inzetbaarheid over de jaren heen? Is de eerste WAI te beschouwen als nulmeting?

De opgesomde aandachtspunten helpen een ondernemingsraad te verhelderen in hoeverre de WAI het beste instrument is voor hun organisatie. Door je als medezeggenschapsorgaan open, eerlijk en nieuwsgierig op te stellen kan er een goede afweging worden afgemaakt om instemming te geven.